Ses tellerimi nasıl koruyabilirim?

Ses tellerini korumak için düzenli ses dinlenmesi, aşırı ses kullanımından kaçınma, doğru ses tekniklerini kullanma, yeterli dinlenme alışkanlıkları edinme ve sigara içmek gibi zararlı alışkanlıklardan kaçınma önemlidir.

Sürekli ses kısıklığına neden olan faktörler nelerdir?

Ses kısıklığının nedenleri arasında aşırı ses kullanımı, kötü ses alışkanlıkları, vokal kötüye kullanım, stres, enfeksiyonlar ve ses tellerine zarar veren diğer etkenler bulunabilir.

Profesyonel ses kullanıcılarında ses bozuklukları neden daha sık görülür?

Sesin uzun süreli, yoğun ve çoğu zaman yanlış teknikle kullanılması ses tellerinde hasar oluşturur. Ayrıca bu kişilerin seslerini dinlendirme imkanı kısıtlı olduğundan küçük sorunlar zamanla büyür.

Ses bozukluğu şikayetleri ne zaman ciddiye alınmalıdır?

İki haftadan uzun süren ses kısıklığı, konuşurken ağrı veya zorlanma, sesin giderek zayıflaması veya tamamen kaybolması durumlarında vakit kaybetmeden uzman bir KBB hekimine başvurulmalıdır.

Ses bozukluklarını önlemenin ilk adımı nedir?

Ses bozukluklarını önlemenin ilk adımı farkındalıktır. Sesin ne kadar değerli bir araç olduğunu kavramak ve onu korumak için bilinçli davranmak, profesyonel ses kullanıcılarının kariyer güvencesinin temelidir.

Profesyonel Ses Kullanıcılarının Problemleri

Günlük hayatta çok sık, ancak çoğu zaman yanlış anlamda kullanılan “profesyonel” kelimesinin iki anlamı vardır;

Meslek Açısından Profesyonel: Yaptığı işi hobi, eğlence ya da sosyal çevrede saygınlık kazanma gibi tasa ve kaygı içermeyen bir nedenle amatörce değil; geçimini sağlamak, iyi bir ücret alabilmek ve işini kaybetmemek maksadıyla yapan kişilere “profesyonel” denir.

Nitelik Açısından Profesyonel: Bir kazanç sağlasın ya da sağlamasın, yaptığı işi en iyi seviyede ve örnek gösterilebilecek bir düzeyde ustaca yapan kişilere “profesyonel” denir.

Ses ve tiyatro sanatçıları, oyuncular, politikacılar, öğretmenler, öğretim görevlileri, belletmenler, eğitmenler, antrenörler, çağrı merkezi çalışanları, spikerler, banko görevlileri, tezgâhtarlar, satış elemanları, din adamları, avukatlar gibi mesleğini sesiyle icra eden ya da mesleğini icra ederken kullandığı en önemli enstrümanı ses olan birçok meslek grubu, profesyonel ses kullanıcıları olarak kabul edilirler. Bu grupların bir kısmı yaptıkları işten ücret kazandıkları için profesyonel olarak kabul edilirken, bir kısmı ise nitelik yönünden profesyonel oldukları için mesleklerini yapabilen ve karşılığında kazanç elde eden kişilerdir.

Profesyonel Ses Kullanıcılarında Ses Bozuklukları (Disfoni) nelerdir?

Boğaz bölgesinde bulunan ses telleri, ses kutusu ve bunları içinde barındıran gırtlak bölgesinde meydana gelen problemler nedeniyle sesin düzensiz çıkışına Ses Bozukluğu (Disfoni) denir. Ses bir enerjidir. Ses telleri, titreştiklerinde enerji kazanarak sesi oluştururlar. Dolayısıyla sesin kullanılması, doğrudan ses telleri ile ilgilidir. Yanlış kullanılan ses, ses tellerinde nodül, polip, kist, kanser ya da felç gibi doku bozulmalarına, bu organik bozulmaların sonucunda ise ses bozukluğu oluşmasına neden olur.

Profesyonel ses kullanıcılarında görülen ses bozukluklarının bir kısmı çevresel etkenlerden ya da organik bazı hastalıklardan kaynaklansa da çoğunlukla sesin uzun süreli, yanlış tonlamayla ve zorlanarak kullanılmasından kaynaklandığı bilinmektedir. Sesin uzun süreli ve yoğun olarak kullanılması tek başına ses bozukluklarına yol açtığı gibi, sesin yanlış kullanılması ve zorlanması da bu bozukluğun artmasına ve ciddi problemler oluşmasına sebep olmaktadır.

Seslerini normal düzeyde kullanan kişilerle profesyonel ses kullanıcılarının karşılaştıkları ses bozuklukları, genelde benzer veya aynı olsa da profesyonel ses kullanıcılarında problemin oluşma olasılığı ve mesleğe olan olumsuz etkiler daha fazladır. Nasıl sporcular sporcu olmayan insanlara oranla, kullandıkları ve zorladıkları kas, organ ve dokularda daha çok sakatlanma ya da yaralanma yaşıyorlarsa; profesyonel ses kullanıcılarının da ses bozuklukları yaşamaları o kadar doğaldır. Bununla birlikte sesin etkin olmadığı bir işte çalışan bir kişide ses kısılması, ses çatallaşması, ince sesle konuşma gibi ses bozuklukları çoğu zaman çevresindeki insanların dikkatini bile çekmeyip işlerini yapmaya engel olmazken, profesyonel ses kullanıcılarında daha çabuk fark edilir ve ilerledikçe mesleklerini yapmaya engel teşkil eder. Ayrıca profesyonel ses kullanıcılarının, seslerini dinlendirme imkânları diğer insanlara göre kısıtlı olduğundan, başlangıçta küçük görünen problem gittikçe büyümekte ve ciddi bir sağlık sorunu haline gelmektedir.

Ses bozukluğu yaşayan kişilerde genelde; ses kısılır, pürüzlü hale gelir, gergin çıkar, titrer, boğulur, düşük ya da yüksek çıkar, ses ile birlikte nefes alma hissedilir (havalı ses), ses anormal bir perdeye sahiptir, ses kaybı ya da zayıf ses görülür. Ayrıca konuşma esnasında daha fazla çaba gösterirler. Sesin uzun süre kullanılmasıyla yorgunluk hissedilir. Günün farklı dilimlerinde farklı ses kalitesi yaşanır. Nefes alıp verme hızlanır. Öksürük ve boğaz temizleme ihtiyacı artar. Boğaz ağrısı yaşanır. Belirti ve şikâyetler yalnız ya da birlikte görülebilir.

Profesyonel Ses Kullanıcılarında Ses Bozuklukları (Disfoni) Önleyici Tedbirler Nelerdir?

Aslında meslek yönünden profesyonel olan kişiler, nitelik yönünden de profesyonel oldukları takdirde iş güvencesine sahip olur ve daha iyi kazanırlar. Profesyonel ses kullanıcılarında nitelik olarak profesyonellik; sadece işlerini iyi yapmaları değil, aynı zamanda o işi yapmak için kullandıkları seslerini korumak ve kullanmak konusunda da hassas ve bilinçli olmaları anlamına gelmektedir. Bu nedenle ses bozukluklarını önlemenin ilk adımı farkındalıktır.

Maalesef profesyonel ses kullanıcılarının büyük çoğunluğu hayatları boyunca en yoğun şekilde kullandıkları seslerini doğru kullanma konusunda herhangi bir eğitim almamakta, bunun sonucu olarak da seslerini yanlış ve zorlayarak kullanmakta, bir ses problemi oluşup ileri seviyeye ulaşıncaya ve mesleklerini yapmaya engel oluncaya kadar da konunun ciddiyetini kavrayamamaktadırlar.